AB, Dondurulmuş Rus Varlıklarını Kullanabilecek mi?

Avrupa Komisyonu, savaşın finansmanında kullanılmak üzere dondurulmuş Rus varlıklarının devreye sokulmasını öngören radikal bir öneriyle gündeme geldi. Plan uyarınca, 2022’den bu yana Batı ülkelerinin el koyduğu, büyük kısmı Brüksel merkezli Euroclear’de saklanan merkezî Rus devlet varlıkları, kredi teminatı ya da fon kaynağı olarak kullanılarak, Kyiv’e 2026-2027 dönemi için 90-140 milyar euro aralığında finansman sağlanması hedefleniyor.

Von der Leyen: Bu Karar Zorunlu ve Adil

Avruoa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, planı “Ukrayna’nın savunma ve yeniden yapılandırma ihtiyaçlarını karşılamak” adına “zorunlu ve adil” olarak tanımlıyor. Von der Leyen, dondurulmuş varlıkların doğrudan müsadere edilmesinden kaçınılarak, yasal ve mülkiyet hakkı teminatı verilerek bir “tazminat kredisi” mekanizması kurulmasını hedeflediklerini söylüyor.

OKUMADAN GEÇME

Şirketiniz Yeşil Dönüşüme Hazır mı?

Almanya’da En Çok Hangi Ülke Vatandaşları Bürgergeld Alıyor?

Bu yapı sayesinde, kredi kararı AB çapında oybirliğiyle değil; varlıkların dondurulma kararına dayalı uzun vadeli bir immobilizasyon, yani fonların “kilitli kalması” ile birlikte öneriliyor. Bu sayede hem yatırımcı güvenliği korunmaya çalışılıyor hem de Kiev’e acil finansman sağlanabileceği öne sürülüyor.

Belçika ve Finans Dünyası Varlıkların Dondurulmasına Karşı

Özellikle planın en sert muhalifi ise Bart De Wever liderliğindeki Belçika Hükümeti. De Wever, Euroclear’ın merkezî depo olarak sorumlu olduğu yaklaşık 183 milyar euro değerindeki varlıklar nedeniyle Belçika’nın “tek başına hukuksal ve finansal risk” altında kalamayacağını savunuyor. Bu varlıkların kullanılması halinde hem uluslararası hukukun çiğnenmiş olabileceğini hem de Belçika’nın ileride büyük tazminat davalarıyla yüz yüze gelebileceğini belirtiyor.

De Wever konuyla ilgili olarak “Bu plan temelden yanlış” ifadesini kullanırken, Komisyon’a gönderdiği resmi yazıda, diğer tüm üye devletlerin yazılı garantisi olmadan Belçika’nın öneriye onay vermeyeceğini net biçimde ortaya koydu.

Finans çevreleri de bu adımın euro bölgesinin güvenli finans piyasası algısını zedeleyebileceğinden endişeli. Özellikle yabancı yatırımcıların toplu çıkışı gibi senaryolar gündemde.

Bazım Avrupa ülkelerinde, Uluslararası hukuk açısından, ‘dondurulmuş varlıklar’ın devredilmesi veya kullanılmasının “mülkiyet hakkı ihlali” sayılabileceğine dair ciddi çekinceler var.